امروز میخوام دربارهٔ سرگرمیهایی بنویسم که اغلب تو جیبی هستند مثل موبایل، تبلت یا یک فلش چند گیگ پر از فایل سرگرم کننده؛ سرگرمیهایی که اگر کمی هوشمندانه باهاشون برخورد کنیم میتوانند کارکرد دورههای آموزشی رو هم برامون داشته باشند.
ولی نمیخواهم در این جا به مقوله آموزش و… بپردازم. صرفاً بُعد سرگرم کنندگیشون رو میخوام مطرح کنم که تا جایی که میشه از جمله «حوصلهام سر رفت» استفاده نکنیم و بتونیم لحظات خودمان را به شکل مفیدتری سپری کنیم.

Photo by Joshua Newton on Unsplash
جملهٔ حوصلهام سر رفت رو که دیگه همه باهاش آشنایی دارید، اشکال و حالات گوناگونی داره، مثل مورادهای زیر:
اگر اینجوری شه حوصلهم سر میره
اگر این کارو نکنم حوصلهم سر میره
اگر اونجا/اینجا نباشم/باشم حوصلهم سر میره
اگر تنها باشم/یا تو فضای شلوغی باشم حوصلهم سر میره
حوصلهام سر رفته و دارم دیونه میشم
و…
اینطوری میشه که ما یه مسیری رو طی میکنیم تا ذهن مون رو میکشونیم به سمت سر رفتن حوصله.
ولی وقتی حتی به یک یا دو تا موضوع خاص علاقه داشته باشیم و منابع تعذیهای خوب براشون پیدا کنیم، دنبال فرصت خواهیم بود تا برسیم به اون سرگرمی ها! حالا فرقی نمیکنه اون موضوع خاص درسی باشه، مربوط به شغل و حرفه مون باشه و یا مباحث دیگهای که دوست داریم دربارهشون بدونیم باشه.
همونطور که قبلتر هم گفتم هدف من از نوشتن این مطلب صرفاً استفاده از لوازم سرگرمکننده به عنوان آموزش نیست، منتها از اونجایی خودم خیلی آدم یادگیرندهای هستم و حتی میشه گفت کرم این قضیه رو دارم باعث میشه سمت و سوی حرف هام اونوری بره. وگرنه ما یه رمان ساده رو نمیخونیم که چیز خاصی رو یاد بگیریم؛ یا مثلا یه فیلم سینمایی اکشن چیز زیادی برای یادگیری عموم آدمها نداره! و بیشتر جنبهٔ سرگرم شدن تفریحی رو واسمون دارن.
اما اینها هم توی دسته عوامل سرگرم کنندهای میرن که میخوام در موردشون حرف بزنم.
ممکنه شما به این چیزهایی که من بهشون اشاره میکنم صرفا به چشم سرگرمی نگاه کنید، تا آغازگر مسیر یادگیری و تاثیرگذاریهای عمیق توی زندگی شخصی و کاری خودتون. این بسته به سلیقه شما متفاوت هست و هیچکدوم قبل از انجام یا اثرگذاری نمیتونه ذاتا ارزش یا ضد ارزش باشه.
سرگرمیهای تصویری مثل فیلم، سریال و آموزش تصویری
یکی از روشهای سرگرم کننده قرن جدید فیلم و سریال هست. بله، دقیقا وضعیتی که اینترنت و شبکههای اجتماعی برای زندگی ما تو قرن جدید به وجود آوردند و اون رو به بطالت میکشونه، چند دهه قبل همین نقش رو تلویزیون ایفا میکرد. اما امروزه میتونیم از این حوزه به عنوان یکی از ابزارهای سرگرم کننده مفید یاد کنیم. چرا؟ چون با امکاناتی که توی عصر جدید داریم دیگه تلویزیون هر آنچه که دلش میخواد رو نمیتونه به خورد ما بده، میتوانیم محتوای دریافتی خود را تا حد زیادی کنترل کنیم و شخصی سازی شده استفاده کنیم. جدای از شبکههای محلی، دسترسی به ماهوارهها و کانالهای متنوع و سرگرم کننده خیلی تنوع زیادی رو ایجاد کردن برامون. حالا مزیت شبکهها و تلویزیونهای اینترنتی هم که بهشون اضافه شده باعث میشود بتوانیم با کنترل بیشتری روی خوراک صوتی و تصویری دریافتی داشته و اون رو دقیقا مطابق با سلیقه شخصی خودمون بسازیم. اجازه ندیم یه دولت خاص یا یک غول رسانهای که ممکنه یک سرش به یه سرمایه گذار با اهداف خاص ختم میشه هر چی که دلشون خواست رو به خورد ما بده! چطور این کار رو بکنیم؟
سعی کنید برای خودتون تمام گزینههای موجود رو در دسترس داشته باشید. تلویزیون محلی، شبکههای محلی و ماهواره ای. از گزینه تلویزیونهای اینترنتی استفاده کنید که همان برنامههای تلویزیون رو توی زمان دلخواه خودتون تماشا کنید. از شبکهها و سایتهای ارائه دهنده فیلم و سریال استفاده کنید و گزینه اتصال (لپ تاپ، گوشی، تبلت) به دستگاه پخش خانگی رو برای خودتون مهیا کنید.
شاید بعدا در مورد نحوه انتخاب سرویسها و مزایا و معایب هر کدام نوشتم. اما علی الحساب چندتا سرویس دم دست و مطرح رو میگم که دستتون بیاد در مورد چه چیزهای صحبت میکنم.
تلویزیون محلی و شبکههای ماهوارهای سرویسهای اینترنتی (آپارات، آیو، تلویبیون، GLWIZ) یا اپ شبکههای ماهواری و…
فیلیمو، نماوا، فیلم نت
نت فلیکس
یوتیوب، یوتیوب و یوتیوب

Photo by Portuguese Gravity on Unsplash
سرگرمیهای خواندنی مثل کتاب، مجله، وبلاگ/وبگردی
یکی دیگر از روشهای خوب و جذاب سرگرمی مطالعه است. حالا بین هر کدام فرق زیادی است، کتاب خواندن و وبلاگ خواندن خیلی با هم تفاوت دارد. اما اگر به غیرت کتابخوانی شما برنمیخورد عجالتاً من این موارد را با هم زیر یک دسته بندی قرار داده ام: مطالعه؛ فرقی نمیکند که منبع تغذیه چه باشد، اصل مطلب این است که ما در این روش با مطالعه متن روبرو هستیم. کاری که ممکن است برای خیلیها فی النفسه حوصله سر بر باشد: )) اما ایرادی ندارد. خبر خوش این است: همین که تا اینجای متن را خواندهاید یعنی میتوانید آن را هم ادامه دهید زیرا شما پتانسیل پیوستن به گروه افرادی که از این راه خوراک تهیه میکنند برای حوصله شان را دارید.
پس این نکته را فراموش نکنیم که ما داریم درباره سرگرم شدن صحبت میکنیم. اگر میخواهیم سرگرم باشیم، مطالعه یک راه خیلی خیلی شیرین و جذاب است، که خودش حوصله میخواهد. حواستان باشد که وقتی بیحوصله بودید سخت است بتوانید با این روش خودتان را سرگرم کنید. تلاش کنید برنامهای برای این کار داشته باشید که قبل سر رفتن حوصله به سراغش بروید.
حال اگر به موقع سراغش رفتید میتوانید برای خودتان یک دسته بندی زمانی داشته باشید که چه زمانی سراغ کدام بروید، مثلا ممکن است شما یک زمانی انرژی زیادی برای کتاب خواندن داشته باشید، اما فضای شلوغی باشید و مجله برای شما بهتر جواب بدهد. یا ممکن است کرم جستجو گرفته باشدتان بهتر است در آن زمان کتابی را در دست نگیرید که لابلای مطالعه بخواهید بپرید و چیزی را گوگل کنید! این دسته بندی بعد از مدتی انجام فعالیتهای متنوع دستتان میآید، این مساله شخصی و مربوط به مود و زمان و سبک زندگی شما میباشد. برای همین نمیشود در مورد هیچ کدام زمانی را توصیه کرد. شاید بعدا که حوصله کردم در مورد زمانها و انتخابهای شخصی خودم بنویسم؛ باشد که به یک نفر در انتخابش کمک کند.
این نکته را هم اضافه کنم، من چند سالی هست که این سرگرمیها جزو جدایی ناپذیری از زندگیام شدهاند ولی در دورههای زمانی مختلف کم و زیاد میشوند و به یک دیگر زمان قرض میدهند ولی خب قطع نشدهاند و این یعنی تا شقایق هست… ها؟ آهان اون یک جای دیگه بود. خلاصه خواستم بگم که تا این سرگرمیها هستند، میتونم امیدوار باشم به زندگی مفیدتر.

Photo by NMG Network on Unsplash
سرگرمیهای صوتی چون پادکست، موسیقی و حتی رادیو!
از روشهای جدید و پر استفاده این روزهای خودم میتوانم به گوش کردن پادکست اشاره کنم. با توجه به اینکه روزانه برای رفت و برگشت به محل کارم و خانه حداقل دو ساعت را پشت فرمان سپری میکنم، یکی از بهترین روشهای سرگرم کننده برای من پادکست است. این روزها خدا رو شکر بازار پادکسترهای ایرانی هم داغ است و کلی پادکست اینترنتی در حال ساخت و انتشار توسط فارسی زبانان است همین امر باعث شده که این حوزه از سرگرمی پر مغزتر بشود. من با مقوله پادکست چند سالی هست که آشنا هستم ولی خب نمیتوانستم این حوزه را دنبال کنم. یک زمانی بود که برخی وبلاگنویسان محتواهای متنی خود را در یک فایل صوتی بازخوانی میکردند و مثلا در ساندکلاد منتشر میکردند. من آن زمان وقت آزاد بیشتری برای خواندن داشتم و از طرفی پادکستها جذابیت این روزها را نداشتند. مثلا یک فایل صوتی ساده که اول آخر آن هم یک موزیک راک (!) پخش میشد. خلاصه به دو دلیل عمده که گفتم و احتمالا خرده دلایل دیگر باعث شد جذب این حوزه نشوم.
برای استفاده از نرم افزار کستباکس اینجا کلیک کنید
ولی از دو سه سال پیش که با چند پادکست به صورت تصادفی پام باز شد به برنامهای مثل کست باکس، دیگر جذبش شدم و کلی کانال خوب را عضو شدم (ساب اسکرایب کردم) که دارم اغلب آنها را منظم دنبال میکنم.
خیلی خیلی زمان کمی از این روزهای من را موزیک گوش کردن به خودش اختصاص داده. با توجه به اینکه اغلب اوقات هم اگر موزیک گوش کنم، رپ فارسی گوش میکنم یا باید خیلی رو مود قضیه باشم که بروم سراغ آهنگهای قدیمی، یا باید یک خفنی مثل هیچکس، بهرام یا علی سورنا آلبوم جدید داده باشند که سرم گرم موسیقی بشوم. اما خب شما اگر اهل موسیقی هستید میتوانید برای زمانهایی از روز، یا حین انجام یک کاری به موسیقی گوش کنید و لذتش را ببرید.
اگر کار از کار گذشته باشد یا حس و حال درست و درمانی نداشته باشید که بخواهید بروید سراغ یک سرگرمی دیگر، گوش کردن به موسیقی در سبکی که بهش علاقه مند هستید حتما کمکتان میکند که دل و روده مغزتان را باز کنید. حواستان باشد به سبکی که انتخاب میکنید و در این زمینه میتوانید یک جستجوی ریزی داشته باشید که دری وری به خورد مغزتان ندهید. ببخشید که این قسمت را بیتعارف باید بگویم، شما در هر حوزهای اگر منبع مناسب خوراک دهی را انتخاب نکنید، ظلم بزرگی در حق مغزتان کرده اید.
نکته: این مساله قابل ذکر است که در تمامی حوزههای سرگرم کنندهای که عنوان کردم طیفی وسیعی وجود دارد که از بیفایده و چرت و پرت گرفته، تا محتوای بسیار غنی ومفید.
پس نمیشود گفت فیلم خوب یا فیلم بد، موسیقی خوب و موسیقی بد یا متن خوب و متن بد.
در هر حوزه استانداردهایی برای انتخاب وجود دارندکه باید لحاظ کرد. برای مثال من در حوزه سرگرمیهای تصویری گفتم فیلم اکشن شاید برای عموم مردم چیزی نداشته باشد که بشود به عنوان یک محتوای آموزشی یاد کرد، اما یادتان باشد که یک فیلم اکشن خوب از ۱۰ پارامتر ۶-۷ تا را پاس کرده! داستان خوبی دارد، بازیها خوب است و تصویربرداری و تدوین در این حوزه بسیار نکته مهمی است که خودش کلی جذابیت و نکته آموزشی دارد! از امتیازهای دریافتی هر کدام از این محتواها در پلتفرمهای ناشر هم غافل نشوید که بازتاب دهنده نظر عموم مخاطبین است.
پس نمیشود گفت فیلم خوب یا فیلم بد، موسیقی خوب و موسیقی بد یا متن خوب و متن بد.

Photo by Stephen Tafra on Unsplash
یک سری سرگرمیهای دیگر هست که من یا انجامشان نمیدهم یا به قدری کم انجام دادهام که هنوز جزو اعمال جدایی ناپذیر زندگیام نشده اند. فقط میتوانم در حد آشنایی خودم به آنها اشاره کنم و شما اگر در هر زمینه دیگری شبیه به اینها تجربهای داشتید حتما در بخش کامنتها آن را اضافه کنید؛ زیرا حتماً به غنیتر شدن محتوای بالا کمک میکند.
ورزش، دویدن و دوچرخه سواری و کوهنوردی در فضاهای باز و یا حتی پیاده روی در پارک نزدیک محل کار یا سکونت.
نقاشی، موسیقی و ساز
تولید محتواهای متنی، تصویری و صوتی در شبکههای اجتماعی
آشپزی، شیرینی پزی و حوزه خوراکی ها.